W polskim przemyśle motoryzacyjnym Syrena z Kutna (Vosco S106 / Vosco EV2) to projekt pełen pasji i ambicji, nawiązujący do legendarnej marki FSO i próbujący wskrzesić tradycję w erze elektromobilności.
Historia – od spalinowych prototypów po elektryczne wersje z deklarowanym zasięgiem do 290 km – odsłania zarówno innowacje, jak i wyzwania, z którymi mierzą się małe, rodzime zespoły inżynieryjne.
Początki projektu – od AMZ Kutno do pierwszej Syrenki
Projekt nowej Syreny wystartował w 2012 roku w firmie AMZ Kutno, znanej z pojazdów wojskowych i specjalistycznych zabudów. Głównym konstruktorem został Andrzej Stasiak, który nadzorował prace od koncepcji po jeżdżące prototypy.
Pierwszy jeżdżący prototyp Syreny S106 powstał w 2014 roku i korzystał z układu spalinowego. Najważniejsze parametry pierwszego prototypu wyglądały następująco:
- silnik GM 1,4 l, 90 KM – 130 Nm i pięciobiegowa manualna skrzynia;
- osiągi – 0–100 km/h w 12,1 s, prędkość maksymalna ok. 175–180 km/h;
- ekonomia – średnie zużycie paliwa ok. 5,5 l/100 km;
- konstrukcja – aluminiowy szkielet i kompozytowe poszycie nadwozia.
Do 2015 roku zbudowano już pięć prototypów, jednak projekt napotkał na przeszkody finansowe i organizacyjne. W 2016 roku zakończono współpracę AMZ Kutno z kluczowym partnerem Polfarmex, co zatrzymało prace nad spalinową wersją.
Dla kontekstu rozwoju inicjatywy, kluczowe kamienie milowe prezentują się tak:
- 2012 – start prac nad nową Syreną w AMZ Kutno,
- 2014 – pierwszy jeżdżący prototyp S106 z napędem spalinowym,
- do 2015 – powstaje pięć prototypów spalinowych,
- 2016 – rozstanie z Polfarmexem i wstrzymanie projektu spalinowego,
- 2019 – prezentacja pierwszego prototypu elektrycznego Vosco S106 EV,
- lipiec 2020 – pokaz „niewielkiej serii” elektryków,
- 2020/2021 – zapowiedzi homologacji i startu produkcji seryjnej.
Narodziny Fabryki Samochodów Osobowych „Syrena” S.A. i zwrot ku elektromobilności
Pod koniec 2016 roku, na fali rosnącego zainteresowania elektromobilnością, powołano spółkę celową Fabryka Samochodów Osobowych „Syrena” S.A. w Kutnie (z udziałem Polfarmexu). Zespół rozpoczął prace od nowa, a wizja elektrycznej Syreny przyjęła nazwę Vosco S106 EV (z uwagi na kwestie praw do marki „Syrena”).
W 2019 roku zaprezentowano pierwszy prototyp elektryczny. Kluczowe założenia elektryfikacji przedstawiały się następująco:
- napęd i moc – silnik elektryczny 115 kW (ok. 156 KM mocy ciągłej; w nowszych wariantach pik do 175 kW/240 KM i 450 Nm);
- bateria i zasięg – akumulator 31,5 kWh, zasięg ok. 200 km; późniejsze Vosco EV2 deklarowano na 290 km wg WLTP;
- stylistyka i HMI – projekt Damiana Wolińskiego, 9-calowy ekran i nowoczesny interfejs liczników;
- plany produkcyjne – montaż mieszany (gniazdowy), z opcją rozszerzeń na segment B, pickupy i kolejne warianty.
Do 2020 roku zbudowano pięć jeżdżących prototypów elektrycznych, testowanych zarówno na torach, jak i w ruchu drogowym.
W lipcu 2020 roku pokazano „niewielką serię” aut, stawiając projekt z Kutna w centrum dyskusji o „Polskim Samochodzie Elektrycznym”, obok inicjatywy ElectroMobility Poland (późniejszej Izery).
Kontrowersje, opinie i recenzje – entuzjazm vs. krytyka
Projekt budził skrajne reakcje. Oto, co najczęściej doceniano:
- nawiązanie do tradycji FSO oraz realnie jeżdżące prototypy,
- innowacyjną platformę aluminiową i kompozytowe nadwozie w polskim kontekście,
- szybki postęp prac nad EV i gotowe auta pokazane już w 2020 roku,
- unikalność egzemplarza nr 001 (wystawionego na sprzedaż za 78 tys. zł).
Najczęściej wskazywane zastrzeżenia dotyczyły:
- prostoty wczesnych prototypów z silnikami GM i braku przełomowych technologii,
- skalowalności montażu gniazdowego i potencjalnych kosztów produkcji,
- ryzyka i czasu niezbędnego do uzyskania homologacji dla EV w Polsce,
- niestabilnego finansowania na tle konkurencji (porównania z Izerą).
Porównanie kluczowych wersji
Poniżej syntetyczne zestawienie najważniejszych odmian projektu z podstawowymi parametrami:
| Wersja | Napęd | Moc | Zasięg / bateria | Liczba prototypów | Status (od 2020) |
|---|---|---|---|---|---|
| S106 spalinowa | GM 1,4 l, 90 KM | 90 KM | 5,5 l/100 km | 5 (2015) | Zakończona |
| Vosco S106 EV | Elektryczny | 115 kW | 200 km / 31,5 kWh | 5 | Testy, plan homologacji |
| Vosco EV2 | Elektryczny (ulepszony) | 115–175 kW | 290 km WLTP | Koncept | Rozwój |
Vosco Automotive, spadkobierca FSO Kutno, akcentowało misję odnowy polskiej motoryzacji poprzez rozwój EV i wykorzystanie lokalnych kompetencji.
Przyszłość – wyzwania i perspektywy w 2026 roku
Planowana produkcja seryjna na 2021 rok nie została oficjalnie potwierdzona. Pojawiające się materiały wideo o „końcu historii” poszczególnych egzemplarzy (np. ich przejęcie przez muzea) sugerują wstrzymanie projektu z powodów finansowych, homologacyjnych lub rynkowych.
Na tle opóźnień w innych krajowych inicjatywach (w tym Izery) projekt z Kutna pokazuje, jak wiele mogą zdziałać mniejsze zespoły – ale też jak trudna jest droga do seryjnej produkcji EV.
O tym, czy idea powróci w nowej formie, mogą zdecydować następujące czynniki:
- stabilne finansowanie i partnerzy branżowi zdolni udźwignąć skalowanie,
- sprawne domknięcie procesu homologacji i walidacji jakości,
- popyt na przystępne cenowo EV segmentu B w regionie,
- dostęp do komponentów (baterie, elektronika mocy) w przewidywalnych cenach,
- wsparcie regulacyjne i granty na rozwój elektromobilności.
Aktualnie (2026) projekt wydaje się uśpiony, a jego dorobek – od platformy po prototypy – może stać się cenną bazą dla kolejnych inicjatyw technologicznych, także w obszarze oprogramowania i elektroniki pojazdów.
